ششمین جلسه کارگروه هوش مصنوعی انجمن مدیریت کیفیت ایران برگزار شد
ششمین جلسه کارگروه هوش مصنوعی انجمن مدیریت کیفیت ایران با رویکردی تحولی و بازتعریف مأموریتها، در تاریخ ۱۹ آذر ۱۴۰۴ در محل انجمن برگزار شد. این جلسه با حضور فرزین انتصاریان رئیس انجمن، اعضای کارگروه، اساتید دانشگاه و فعالان حوزه صنعت از میان اعضای انجمن تشکیل شد.
هدف این نشست، ایجاد همافزایی میان دانشگاه، صنعت و انجمن، بازنگری در مسیر فعالیت کارگروه و تعیین چارچوب راهبردی جدید برای توسعه نقش هوش مصنوعی در ارتقای کیفیت و بهرهوری سازمانها بود.
سخنان افتتاحیه رئیس انجمن: آموزش، کیفیت و شکاف مهارت
در ابتدای جلسه، مهندس انتصاریان ضمن خوشامدگویی به حاضران، به اهمیت ارتباط نظاممند میان دانشگاه و صنعت و نقش انجمن در هدفگذاری آموزشی از منظر کیفیت اشاره کردند.
ایشان تأکید کردند که از نگاه کیفیت، یکی از مهمترین «محصولات» نظام آموزشی، تولید دانش و مهارت است؛ اما نظام آموزشی کشور در تربیت نیروی انسانی ماهر و آماده بازار کار با چالشهای جدی مواجه است. به گفته ایشان:
- در حوزه سختافزار و زیرساختهای صنعتی، به دلیل محدودیتها و تحریمها، کشور با فرسودگی تجهیزات و عقبماندگی نسبت به کشورهای منطقه مواجه شده است.
- در حوزه نرمافزار و فناوریهای نوین نیز علیرغم وجود اساتید توانمند، امکان بهروز بودن و نقشآفرینی مؤثر در تولید دانش جهانی محدود شده است.
- با این حال، دو حوزهای که همچنان امکان اثرگذاری دارند، منابع انسانی و سیستمها (فرآیندها و روشهای بهبود کار) هستند.
رئیس انجمن تصریح کردند که مأموریت اصلی کارگروه هوش مصنوعی باید تعریف راهبرد، برنامهریزی عملیاتی و تدوین راهبرد مناسب با تمرکز بر پیوند مؤثر صنعت و دانشگاه باشد.
گزارش دبیر انجمن از روند شکلگیری و فعالیتهای گذشته کارگروه
در ادامه، امیر حیدری دبیر انجمن، گزارشی از روند شکلگیری کارگروه هوش مصنوعی از سال ۱۴۰۱ ارائه کردند.
ایشان به اقدامات انجامشده اشاره کردند، از جمله:
- برگزاری میزگرد انقلاب صنعتی چهارم با حضور صاحبنظران،
- برگزاری نشستها، گردهماییها، کارگاههای آموزشی و وبینارهای تخصصی با رویکرد صنعت به صنعت،
- انتشار محتوای تخصصی در نشریه کیفیت و مدیریت.
دبیر انجمن تأکید کرد که اگرچه این اقدامات با هدف ترویج، بسترسازی و جریانسازی مفهومی انجام شده، اما فعالیت خود کارگروه بهصورت ساختارمند و برنامهمحور نبوده و عمدتاً از طریق دبیرخانه پیش رفته است. ایشان خاطرنشان کردند که با توجه به ظرفیت بالای اعضای حقیقی و حقوقی انجمن و بنگاههای اقتصادی عضو، میتوان با تدوین یک برنامه راهبردی مشخص، خدمات مؤثرتر و هدفمندتری به اعضا ارائه داد.
دیدگاه دانشگاه: داده، ظرفیت انسانی و برنامه راهبردی
در ادامه، دکتر علی هارونآبادی عضو هیأت علمی و مدیرگروه مهندسی کامپیوتر دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز، به تشریح ظرفیتهای دانشگاه پرداختند.
ایشان با اشاره به وجود حدود ۶۰ هزار دانشجوی متخصص در حوزههای مرتبط با هوش مصنوعی در دانشگاه آزاد تهران مرکز، این ظرفیت را از منظر نیروی انسانی بسیار قابل توجه دانستند و بر ضرورت ایجاد تعامل واقعی میان دانشگاه و صنعت تأکید کردند.
دکتر هارونآبادی در ادامه، بخش هایی از محورهای پیشنهادی خود برای برنامه راهبردی کارگروه را مطرح کردند، از جمله:
- جلب اعتماد صنعت،
- اجرای پروژههای صنعتی موفق و تکرارپذیر،
- ایجاد منافع اقتصادی و مدل درآمدی،
- تدوین متدولوژیها و استانداردهای راهنما،
- آموزش هدفمند،
- تهیه گزارشهای ملی سالانه در حوزه هوش مصنوعی و کیفیت.
ایشان همچنین پیشنهاد دادند:
- ساختار کارگروه بهصورت شفاف تعریف شود؛
- در کوتاهمدت (۳ تا ۶ ماه)، وبینارهای مهارتی کوتاهمدت با ترکیب دانش دانشگاه و تجربه صنعت برگزار شود؛
- تولید محتوای مشترک دانشگاه–صنعت،
- ارزیابی شرکتها و ورود به فعالیتهای درآمدزا در صنعت در دستور کار قرار گیرد.
چالشهای پروژههای AI در کشور
در ادامه، آقای دکتر روانمهر عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز، با اشاره به تجربیات پژوهشی خود، بیان کردند که حدود ۷۵ درصد پروژههای هوش مصنوعی در ایران با شکست مواجه شدهاند و انتظارات اولیه را برآورده نکردهاند.
ایشان نبود داده مناسب، ضعف در زیرساختها و اتکای بیش از حد به الگوهای کپیبرداریشده از نمونههای خارجی (با اشاره به گزارشهای مؤسساتی مانند Gartner) را از عوامل اصلی این ناکامیها دانستند.
دیدگاه صنعت: فاصله فهم و اجرا
در ادامه، آقای مهندس سکوت مدیرعامل شرکت پارس تیوان ماهان، با معرفی فعالیتهای شرکت در حوزه سیستمهای کنترل کیفیت بافتی مبتنی بر هوش مصنوعی و پردازش تصویر، به چالشهای جدی صنعت اشاره کردند.
به گفته ایشان، یکی از مشکلات اساسی، عدم درک صحیح اپراتورها و کارشناسان کارخانهها از مفهوم و کاربرد هوش مصنوعی است که مانع پیادهسازی مؤثر این فناوری میشود.
داده بهعنوان سرمایه صنعت
در ادامه، دکتر سجاد ناصرخاکی مدیر توسعه فناوری اطلاعات شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران، ضمن ارائه تجربیات موفق و ناموفق شرکت، تأکید کردند که مهمترین آورده این شرکت داده است.
ایشان بیان کردند که:
- رویکرد حل مسئله در صنعت بدون داده ممکن نیست،
- در جذب و نگهداشت نیروی انسانی متخصص چالش وجود دارد،
- ارتقای کیفیت بدون استفاده از فناوریهای نوین امکانپذیر نیست،
- کارگروه هوش مصنوعی انجمن میتواند نقش تسهیلگر میان صنعت و دانشگاه را ایفا کند.
تجربه آموزشی نوآورانه
در ادامه، دکتر ندا شجاعی مدرس دانشگاه صنعتی امیرکبیر، به معرفی تجربه طراحی و اجرای یک سیستم آموزشی نوآورانه مبتنی بر نیاز واقعی کلاس درس پرداختند که نمونهای از پیوند آموزش و کاربرد عملی است.
نگاه کسبوکارمحور به کارگروه
همچنین آقای دکتر واهه آغازاریان عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد تهران مرکز، بر ضرورت نگاه کسب درآمد به فعالیتهای کارگروه تأکید کردند و پیشنهاد دادند:
- برای کارگروه پلن کسبوکار تعریف شود
- انتظار فرهنگسازی از کارگروه وجود داشته باشد
- دانشگاه نقش ایجاد نگاه کلان و مفهومی را ایفا کند، نه اجرای کار عملی مستقیم.
جمعبندی نهایی رئیس انجمن
در بخش پایانی، مهندس انتصاریان با تأکید بر لزوم ایجاد زبان مشترک میان صنعت، دانشگاه، جامعه و انجمن بیان کردند که هر فناوری، از جمله هوش مصنوعی، اگر به زبان ارزش اقتصادی و بهرهوری ترجمه نشود، کارکرد مؤثری نخواهد داشت.
ایشان افزودند:
- کشور در تولید علم و فناوری پیشرو نیست، اما در مصرف هوشمندانه فناوری ظرفیت دارد؛
- انتقال دانش ممکن است، اما انتقال مهارت بدون مربی و نظام یادگیری ممکن نیست؛
- مأموریت کارگروه، ایجاد حلقههای اتصال و تقسیم مسئولیت میان بازیگران اصلی است.
مصوبه جلسه
در پایان جلسه، با پیشنهاد رئیس انجمن و موافقت اعضای کارگروه، مقرر شد:
دکتر علی هارونآبادی بهعنوان دبیر کارگروه هوش مصنوعی در دوره جدید منصوب شوند.
دبیر کارگروه با هماهنگی دبیر انجمن، نسبت به برنامهریزی جلسات، تدوین راهبرد و تهیه برنامه عملیاتی کارگروه اقدام نماید.
نظرات بسته شده است.