مراسم بزرگداشت روز ملی کیفیت در اتاق بازرگانی ایران برگزار شد

به گزارش روابط‌عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران، مراسم بزرگداشت روز ملی کیفیت صبح روز یکشنبه ۱۸ آبان‌ماه ۱۴۰۴ با حضور جمعی از مدیران، استادان، فعالان اقتصادی، کارشناسان کیفیت و نمایندگان تشکل‌های اقتصادی در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران برگزار شد.

این مراسم که با همکاری و مشارکت فعال اعضای انجمن مدیریت کیفیت ایران برگزار گردید، علاوه بر معرفی رسمی شعار سال انجمن با عنوان «کیفیت چهار: مسیر سازمان‌های تاب‌آور و رقابت‌پذیر»، یاد و نام بنیان‌گذار انجمن، زنده‌یاد مهندس میراحمد سادات را نیز گرامی داشت.

رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران:

مفهوم کیفیت از محصول به سازمان ارتقا پیدا کرده است / سازمان بی‌کیفیت نمی‌تواند محصول باکیفیت بسازد

به گزارش روابط عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران، فرزین انتصاریان، رئیس این انجمن در مراسم گرامیداشت روز ملی کیفیت که با حضور جمعی از مدیران و متخصصان حوزه اقتصاد برگزار شد، شعار سال انجمن مدیریت کیفیت با عنوان «کیفیت چهار: مسیر سازمان‌های تاب‌آور و رقابت‌پذیر» را رسماً معرفی کرد.

ضرورت تعریف شعار جدید و کیفی

رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران در تشریح روند انتخاب شعار جدید گفت: در این مملکت، چهار دهه است که شعار می‌دهیم. سؤال این است که شعار جدید را به چه نحوی تعریف کنیم که افتخارآمیز باشد و توجه را جلب کند. بنابراین ما سعی کردیم شرایط را در نظر بگیریم و شعاری را تعریف کنیم که راهگشا باشد.

فرزین انتصاریان به بحث‌های انجام‌شده در هیئت مدیره اشاره کرد و افزود: امسال بر سر شعار، بین من و هیئت مدیره بحث داشتیم. من اعتقادم این بود که شعار کیفیت به کجا رسید؟ اما نظر جمع هیئت مدیره به این جمع‌بندی رسید که شعار ما امسال «کیفیت چهار: مسیر سازمان‌های تاب‌آور و رقابت‌پذیر» باشد.

وی در توضیح مفهوم «کیفیت چهار» گفت: این مفهوم، انعکاس انقلاب صنعتی چهارم است.

لزوم «رقابت‌پذیری» در سطح جهانی

رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران درباره تعریف «تاب‌آوری» در شعار «کیفیت چهار: مسیر سازمان‌های تاب‌آور و رقابت‌پذیر» گفت: این تاب‌آوری مفهومش با زندگی در یک شرایط بحرانی کاملاً متفاوت است. اینجا تاب‌آوری به معنی عقل بیشتر است، به معنی هوشمندی، به معنی پیش‌بینی، به معنی به‌روز بودن، به معنی درک جایگاه انسان در مقابل تکنولوژی.

انتصاریان در مورد مفهوم رقابت‌پذیری نیز بیان کرد: باید یک رقیبی داشته باشید که رقابت‌پذیری معنا داشته باشد. این رقابت‌پذیری در کشور ما چقدر است؟ رقابت‌پذیری به قدری عمق پیدا کرده که اگر شما بخواهید در حوزه کیفیت صحبت کنید، مجبورید به سطح رقابت در سطح بین کشورها مانند آمریکا و چین و ژاپن توجه کنید.

تغییر مفهوم کیفیت از محصول به سازمان

رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران به تحول مفهوم کیفیت نیز اشاره کرد و گفت: مفهوم کیفیت عوض شده و امروز منظور از کیفیت، کیفیت سازمان است. شما اگر سازمان‌های باکیفیت ندارید، قطعاً محصول باکیفیت ندارید.

انتصاریان ادامه داد: مرحله نخست این است که کیفیت سازمان را باید بفهمیم. ابعاد کیفیت سازمان بسیار گسترده است. ما الان دیگر صحبت از وجدان کیفیت، سرعت، اخلاق، فرهنگ سازمان می‌کنیم.

4 راهکار کلیدی تحقق شعار سال

رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران در بخش دیگری از سخنانش چهار پیشنهاد و راهکار کلیدی برای اجرای شعار سال انجمن مطرح کرد و گفت: نخستین راهکار توجه به منابع انسانی است. ما منابع انسانی خوب و جوان‌های بااستعداد داریم و باید روی منابع انسانی سرمایه‌گذاری کنیم.

انتصاریان همچنین در بیان راهکار دوم به نقش اتاق بازرگانی پرداخت و افزود: اتاق بازرگانی مرکز یک شبکه عظیم است که این شبکه باید خون‌رسانی کند.

وی تحول در نظام آموزشی را راهکار سوم برای تحقق شعار یادشده دانست و گفت: نظام آموزشی باید درک کاملی نسبت به نیازهای اقتصادی داشته باشد. بنگاه‌های اقتصادی ما کارخانه، مهارت می‌خواهد، نه لزوماً دانش صرف.

انتصاریان استانداردسازی هوشمند را راهکار چهارم تحقق شعار «کیفیت چهار: مسیر سازمان‌های تاب‌آور و رقابت‌پذیر» برشمرد و ادامه داد: استانداردسازی پایه و زیر بناست. استانداردسازی دیگر موضوع قدیمی نیست. امروز بحث اصلی استاندارد هوشمند است.

هشدار درباره چالش‌های استانداردسازی در انقلاب صنعتی چهارم

رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران در بخش پایانی صحبت‌های خود با هشدار درباره چالش‌های پیش رو گفت: الآن مشکلی که در انقلاب صنعتی چهارم وجود دارد، در حوزه استانداردسازی این است که نمی‌توانند سرعت تحول هوش مصنوعی را ببینند و گیر می‌کنند. ما متأسفانه در دوره قبل تمام جایگاه بین‌المللی را از دست دادیم.

انتصاریان در انتهای سخنانش نیز جزئیات بیشتر درباره ابعاد مختلف شعار جدید و پیام‌های مرتبط با مدیران، اتاق بازرگانی و نظام آموزشی ارائه کرد.

رئیس اسبق سازمان ملی استاندارد:

تدوین نخستین استاندارد «قراضه های آهنی» در جهان از یادگارهای مرحوم سادات است

رئیس اسبق سازمان ملی استاندارد مرحوم مهندس میراحمد سادات را فردی توسعه‌گرا، آینده‌نگر و متمرکز بر تحولات روز دنیا توصیف کرد و گفت: ایشان در مدت زمان کوتاهی پس از حضور در موسسه استاندارد، به اهمیت کیفیت و استاندارد پی بردند به گونه‌ای که اولین سمینار مدیریت کیفیت را در همان ابتدای دهه ۷۰ در رشت برگزار کردند.

به گزارش روابط‌عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران، نیره پیروزبخت در مراسم گرامیداشت روز ملی کیفیت که به نکوداشت زنده‌یاد مهندس میراحمد سادات، بنیانگذار انجمن مدیریت کیفیت ایران برگزار شد، گفت: مهندس سادات به گونه‌ای بودند که ما همواره احساس می‌کردیم چراغی روشن و پشتیبان داریم.

وی مرحوم سادات را فردی توسعه‌گرا، آینده‌نگر و متمرکز بر تحولات روز دنیا توصیف کرد و گفت: ایشان در مدت زمان کوتاهی پس از حضور در موسسه استاندارد، به اهمیت کیفیت و استاندارد پی بردند به گونه‌ای که اولین سمینار مدیریت کیفیت را در همان ابتدای دهه ۷۰ در رشت برگزار کردند.

تدوین اولین استاندارد قرضه های آهنی در جهان

رئیس اسبق سازمان ملی استاندارد به یکی از دستاوردهای مهم در دوران مهندس سادات اشاره کرد و گفت: با پیگیری‌های ایشان و پس از ۸ تا ۹ ماه موفق شدیم برای اولین بار در جهان استاندارد قرضه های آهنی را تدوین کنیم که این امر منجر به رفع مشکلاتی در صنایع فولادسازی پس از جنگ شد.

وی همچنین به تأسیس اولین آزمایشگاه همکار استاندارد در بخش خصوصی اشاره و خاطرنشان کرد: مهندس سادات با دیدی توسعه‌گرا، همواره بر تمرکززدایی و استفاده از آزمایشگاه‌های استان‌ها تأکید داشتند و دستور دادند اولین آزمایشگاه همکار استانی نیز راه‌اندازی شود.

پیگیری مستمر برای ارتقای جایگاه استاندارد

رئیس اسبق سازمان ملی استاندارد در ادامه سخنانش با اشاره به پیگیری‌های مستمر مرحوم سادات برای ارتقای جایگاه سازمان استاندارد، گفت: ایشان حتی برای کسب جایگاه بهتر در شورای پژوهش‌های علمی کشور نیز با دقت تمام پیگیر بودند و بر گزارش‌گیری از کمیته‌های مختلف اصرار داشتند.

رئیس اسبق سازمان ملی استاندارد، از زحمات مرحوم سادات برای تصویب قانون جدید این سازمان در سال ۱۳۹۶ تقدیر کرد و گفت: ایشان علیرغم احتمال نارضایتی برخی دستگاه‌ها، چراغ‌خاموش برای این قانون تلاش کردند و همواره معتقد بودند سازمان استاندارد باید مستقل و با تراز بالاتری فعالیت کند.

پیروزبخت در پایان با تأکید بر لزوم حفظ استقلال سازمان استاندارد، خاطرنشان کرد: مرحوم سادات همواره به دنبال توسعه و ارتقای استاندارد و کیفیت در کشور بودند و امروز نیز مطمئنم از اینکه ما همچنان در این مسیر تلاش می‌کنیم، خوشحال خواهند بود.

یادبود زنده‌یاد مهندس میراحمد سادات

 

در بخش نکوداشت، با حضور صمد حسن‌زاده رئیس اتاق ایران، فرزین انتصاریان رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران و نیره پیروزبخت، از خانواده زنده‌یاد مهندس سادات با اهدای لوح و تندیس ویژه تقدیر شد.

مهندس سادات از مدیران برجسته و بنیان‌گذاران حوزه کیفیت و استاندارد در ایران بود؛ او در دوران مدیریت خود در مؤسسه استاندارد، با نگاهی عمیق به توسعه کیفیت، پایه‌گذار نخستین دوره‌های آموزشی و سمینارهای مدیریت کیفیت در کشور شد.
او از نخستین کسانی بود که مفهوم «مدیریت کیفیت فراگیر» را در نظام صنعتی ایران ترویج کرد و تأکید داشت که کیفیت یک تفکر مدیریتی است نه صرفاً یک ابزار فنی. یاد و نام او در نهضت ملی کیفیت همواره زنده خواهد ماند.

پیام رئیس اتاق بازرگانی ایران: کیفیت، رکن اصلی اخلاق تجارت

در ادامه، پیام صمد حسن‌زاده رئیس اتاق ایران به مناسبت روز ملی کیفیت صادر شد.
وی در این پیام تأکید کرده بود:
«کیفیت در تفکر جامعه فعالان اقتصادی و بازرگانان، رکن اصلی اخلاق تجارت است. شاهراه ورود و توسعه بازار محصولات ایرانی و ارتقای اعتماد به برند ملی، ایجاد نهضت ارتقای کیفیت است.»

حسن‌زاده ضمن اشاره به لزوم ارتقای جایگاه فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی در کنترل کیفیت افزود:
«در جهانی که کیفیت بر پایه فناوری‌های نوین شکل می‌گیرد، عقب‌ماندن از نوآوری فاصله‌ای عمیق میان صنعت ایران و اقتصاد جهانی ایجاد خواهد کرد.»

او توسعه کلینیک‌های کیفیت و بهره‌وری در اتاق‌های بازرگانی سراسر کشور، انجام پژوهش‌های کاربردی و ایجاد شبکه همکاری میان کمیسیون‌های اتاق و انجمن مدیریت کیفیت را از اولویت‌های اصلی دانست و خاطرنشان کرد:
«بدون کیفیت، توسعه اقتصادی ممکن نیست.»

معاون ارزیابی کیفیت سازمان ملی استاندارد:

کیفیت در مرحله طراحی رخ می‌دهد، نه در کنترل نهایی / ما هنوز در خردمان کیفیت را نپذیرفته‌ایم

به گزارش روابط عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران، محمودرضا طاهری در مراسم گرامیداشت روز ملی کیفیت در سخنانی با اشاره به اهمیت نهادینه شدن فرهنگ کیفیت در بخش‌های مختلف اقتصادی و صنعتی کشور، بر لزوم حرکت از «تفکر کیفیت» به سوی «اجرای کیفیت» در تمامی مراحل تولید و خدمات تأکید کرد.

وی در این مراسم که با حضور فعالان و دغد‌داران حوزه کیفیت برگزار شد، با بیان این که «ما هنوز در خردمان کیفیت را به طور کامل نپذیرفته‌ایم»، اظهار داشت: برای رسیدن به اهداف کیفیت، داشتن دغدغه امری ضروری است و بدون آن، دستیابی به مقاصد ممکن نخواهد بود.

معاون ارزیابی کیفیت سازمان ملی استاندارد در ادامه سخنانش با اشاره به قانون «تقویت و توسعه نظام استاندارد» که حاصل تلاش تیمی به مدیریت خانم مهندس نوربخش بود و در سال ۱۳۹۶ به تصویب رسید، خاطرنشان کرد: بر اساس این قانون، اعطای «جایزه ملی کیفیت ایران» به سازمان ملی استاندارد محول شده است. امسال نوزدهمین دوره این جایزه برگزار شد و مراسم اختتامیه آن در دهم آذرماه در سالن وزارت کشور برگزار خواهد شد.

طاهری با اشاره به مدل ارزیابی این دوره که بر اساس مدل EFQM بوده، گفت: واحدهای تولیدی و خدماتی تلاش قابل تقدیری انجام دادند و پیشنهاد شده است که امسال سه تندیس برنزی به برگزیدگان اهدا شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از نبود نگرش کیفی در بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی، تصریح کرد: متأسفانه هنوز در بسیاری از واحدهای تولیدی و خدماتی، مفهوم رضایت مشتری به درستی درک نشده است. کیفیت در مرحله طراحی رخ می‌دهد و اگر طراحی درست باشد، نیاز به کنترل‌های سختگیرانه در انتهای خط تولید کاهش می‌یابد.

معاون ارزیابی کیفیت سازمان ملی استاندارد با رد این دیدگاه که «کیفیت هزینه است»، خاطرنشان کرد: کیفیت در واقع به کاهش مرجوعی کالا، کاهش هزینه‌های خدمات پس از فروش و کاهش ضایعات تولید منجر می‌شود. در شرایط سخت اقتصادی، کیفیت عاملی است که به رقابت‌پذیری محصولات کمک می‌کند.

طاهری در ادامه با بیان این که «سازمان ملی استاندارد مخالف استانداردهای اجباری است»، توضیح داد: باید به سمت استانداردهای پایه‌ای حرکت کنیم. استاندارد اجباری کردن مانند این است که مسواک زدن را برای حفظ سلامت اجباری اعلام کنیم. راه درست، ارتقای سطح کیفی محصولات و فرهنگ‌سازی است.

وی در پایان با تأکید بر این که استاندارد یک سازمان لوکس نیست، بلکه یک نهاد زیرساختی است، گفت: تا زمانی که استاندارد به عنوان یک زیرساخت در کشور نهادینه نشود و تفکر کیفی در طراحی‌ها جاری نگردد، تلاش‌ها نتیجه مطلوب نخواهد داد. ما در سازمان ملی استاندارد تلاش می‌کنیم از متن استانداردها به واقعیت اجرا برسیم و تضمین کنیم که استانداردها در عمل نیز رعایت می‌شوند.

پنل تخصصی: کیفیت ۴، مسیر سازمان‌های تاب‌آور و رقابت‌پذیر

پنل تخصصی این مراسم با حضور جمعی از اساتید و متخصصان برجسته برگزار شد.
در این بخش، سخنرانان دیدگاه‌های خود را درباره تحولات کیفیت در عصر دیجیتال مطرح کردند:

نایب‌رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران هشدار داد؛

پایان عصر کنترل کیفیت سنتی / مشاوران کیفیت مسلح به هوش مصنوعی شوند

نایب‌رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران گفت: مشاوران سنتی کیفیت اگر به ابزارهای نوینی مانند شبیه‌سازی دیجیتال و هوش مصنوعی مسلط نشوند، از چرخه صنعت حذف خواهند شد.

به گزارش روابط‌عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران، فرشید شکرخدایی، نایب‌رئیس این انجمن در مراسم گرامیداشت روز ملی کیفیت به تشریح تحولات حوزه کیفیت در عصر فناوری‌های نوین پرداخت و بر ضرورت بازتعریف مفاهیم سنتی مدیریت کیفیت تأکید کرد.

وی با اشاره به قابلیت‌های شبیه‌سازی دیجیتال گفت: امروزه می‌توان کل فرآیند یک کارخانه یا خدمات یک هتل را در یک محیط مجازی شبیه‌سازی کرد. به عنوان مثال، می‌توان بررسی کرد که تغییر جنس ملافه‌های هتل یا استفاده از تلویزیون بزرگ‌تر چه تأثیری بر رضایت مشتری و هزینه‌ها خواهد داشت. این قابلیت، نیاز به آزمایش‌های فیزیکی پرهزینه را کاهش می‌دهد.

کاربرد پلتفرم‌های شبیه‌سازی در صنعت 

نایب‌رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران به پلتفرم «کلاد بیس کیانسه» به عنوان یکی از ابزارهای مطرح در این حوزه اشاره کرد و افزود: این پلتفرم به زودی در ایران نیز فعال خواهد شد و امکان دسترسی به دانش گسترده و نمونه‌های فراوانی را فراهم می‌کند. به عنوان مثال، یک کارخانه کاشی می‌تواند برای طراحی فرآیند ردیابی محصول از نمونه‌ها و گردشکارهای موجود در این پلتفرم استفاده کند.

وی خاطرنشان کرد: مشاوران حوزه کیفیت باید به جای تمرکز بر مستندسازی سنتی، بر تسلط به ابزارهای نوین متمرکز شوند. هوش مصنوعی و شبیه‌سازی می‌توانند کل فرآیند طراحی را متحول کرده و نیاز به نیروی انسانی برای وظایف تکراری را کاهش دهند.

تحول در کنترل کیفیت با فناوری‌های پیشرفته 

شکرخدایی به تحولات فناوری‌های «خط‌شکن» و «تخریب‌گر» اشاره کرد و گفت: این فناوری‌ها نسل قبلی روش‌ها را منسوخ می‌کنند. به عنوان مثال، با کاهش هزینه‌های سنسورها و فناوری اطلاعات، دیگر نیازی به نمونه‌برداری و آزمایش‌های محدود آماری نیست و حالا امکان بازرسی ۱۰۰ درصد محصولات فراهم شده است.

وی افزود: در گذشته، تولید انبوه در مقابل تولید سفارشی قرار داشت، اما امروزه به سمتی حرکت می‌کنیم که تولید انبوه، سفارشی می‌شود. به زودی شاهد آن خواهیم بود که در فروشگاه‌ها، کفش و کت و شلوار دقیقاً بر اساس اندازه مشتری و در لحظه تولید می‌شوند. این تحول، مفهوم کنترل کیفیت مبتنی بر نمونه‌برداری و آمار را به کلی دگرگون خواهد کرد.

کیفیت به عنوان بخشی ذاتی از فرآیند طراحی 

نایب‌رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران با اشاره به پیشرفت‌های هوش مصنوعی در تشخیص الگوها گفت: «چالش تشخیص گربه و سگ سال‌ها ذهن پژوهشگران را درگیر کرده بود، اما امروزه این فناوری‌ها به بلوغ رسیده‌اند. اکنون می‌توان به ربات‌ها آموزش داد تا خرابی‌ها را تشخیص دهند. این فناوری‌ها به طور فزاینده‌ای در پروژه‌های کیفیت مورد استفاده قرار می‌گیرند.»

شکرخدایی در جمع‌بندی سخنانش تأکید کرد: کیفیت دیگر عامل کنترل خارج از فرآیند نیست، بلکه باید در ذات فرآیند طراحی تعبیه شود. برای دستیابی به این هدف، صنعت ایران نیازمند بلوغ بیشتر و آموزش گسترده در زمینه طراحی فرآیندها با استفاده از فناوری‌های نوین است. ابزارهای شبیه‌سازی به ما کمک می‌کنند تا فرآیندها را به گونه‌ای طراحی کنیم که کیفیت در درون آن جاری باشد.

مدیرعامل گروه کارشناسان ایران:

انقلاب صنعتی چهارم مرز سنتی کیفیت محصول و سازمان را محو کرده است

مدیرعامل گروه کارشناسان ایران گفت: انقلاب صنعتی چهارم مرز سنتی بین کیفیت محصول و سازمان را محو کرده و کیفیت به “دیدگاه ۳۶۰ درجه” تبدیل شده است.

به گزارش روابط‌ عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران، نسرین وفایی در مراسم گرامیداشت روز ملی کیفیت گفت: انقلاب صنعتی چهارم نه تنها یک تحول فناورانه، بلکه یک دگرگونی بنیادین در پارادایم‌های مدیریت کیفیت است.

وی با بیان اینکه کیفیت در عصر دیجیتال نیازمند بازتعریف کامل است، افزود: بسیاری از مدیران تصور می‌کنند با پیاده‌سازی فناوری‌های نوین به کیفیت نسل چهارم دست می‌یابند، در حالی که این نگرش سطحی به مقوله کیفیت است.

تاریخچه انقلاب‌های کیفیت

مدیرعامل گروه کارشناسان ایران با مرور تاریخی انقلاب‌های کیفیت خاطرنشان کرد: اولین انقلاب کیفیت بیش از 100 سال پس از انقلاب صنعتی اول رخ داد و ما شاهد تحول تدریجی از بازرسی ساده به کنترل کیفیت آماری و سپس مدیریت کیفیت فراگیر بوده‌ایم.

وی تأکید کرد: نقطه مشترک تمام این انقلاب‌ها، تغییر در رویکرد بوده است. از تمرکز بر محصول به فرآیند و سپس به کل سازمان.

تحول پارادایمی در کیفیت نسل چهارم

وفایی با اشاره به الزامات گذار به کیفیت هوشمند گفت: انجمن کیفیت آمریکا بر دو شرط اساسی تأکید دارد؛ اول درک عمیق مبانی نسل‌های قبلی و دوم دگرگونی نگرش در کل سازمان.

وی افزود: در عصر حاضر، کیفیت یک «دیدگاه ۳۶۰ درجه» است که مرز سنتی بین کیفیت محصول و کیفیت سازمان را کاملاً محو کرده است.

ستون‌های اساسی کیفیت نوین

رئیس گروه کارشناسان ایران به دو رکن اساسی کیفیت نسل چهارم اشاره کرد و گفت: «حکمرانی مطلوب» و «حکمرانی کیفیت» دو بال پرواز سازمان‌ها در عصر دیجیتال هستند.

وی با تفکیک این دو مفهوم توضیح داد: کیفیت حکمرانی به شفافیت، پاسخگویی و عدالت در فرآیندهای حکمرانی می‌پردازد و به بیان دیگر حکمرانی کیفیت ناظر بر ساختارها و چارچوب‌های عملیاتی مدیریت کیفیت است.

ارتقای جایگاه متخصصان کیفیت

رئیس گروه کارشناسان ایران به پنج الگوی کلیدی تحول‌یافته در کیفیت نسل چهارم اشاره کرد و گفت: این الگوها شامل از کنترل واکنشی به تصمیم‌گیری پیش‌بینی‌کننده، از کنترل انسانی به یادگیری خودکار، از تصحیح خطا به پیش‌بینی خطا، از فرآیند ایستا به شبکه پویا و از پایایی به تطبیق‌پذیری هستند.

وفایی در پاسخ به این سؤال که «با هوشمندی ماشین‌ها، جایگاه انسان کجاست؟» تأکید کرد: در کیفیت نسل چهارم، مفهوم کیفیت به «اعتماد، همکاری و یادگیری جمعی» تغییر یافته است.

وی خاطرنشان کرد: نقش متخصصان کیفیت به سطح استراتژیک ارتقا یافته و آنان باید با استفاده هوشمندانه از داده‌ها و فناوری، رهبری تحول را بر عهده بگیرند.

رئیس گروه کارشناسان ایران در جمع‌بندی سخنانش گفت: در واقع کیفیت در عصر دیجیتال از یک مفهوم فنی به یک فلسفه مدیریتی تحول یافته است. بنابراین موفقیت در کیفیت نسل چهارم بیش از آنکه وابسته به فناوری باشد، نیازمند تحول در فرهنگ سازمانی و بازتعریف نقش‌های انسانی است.

وفایی اضافه کرد: در نتیجه سازمان‌های ایرانی برای همگامی با این تحول، نیازمند بازنگری اساسی در زیرساخت‌های حکمرانی و توسعه سرمایه انسانی هستند.

رئیس جامعه ممیزی و بازرسی ایران:

قیمت‌گذاری دستوری دولت دشمن کیفیت کالاهاست

رئیس جامعه ممیزی و بازرسی ایران هشدار داد که اگر دولت به قیمت‌گذاری دستوری ادامه دهد و صنعت از شفافیت داده و نیروی انسانی توانمند بی‌بهره بماند، «کیفیت نسل چهارم» تنها یک شعار خواهد ماند و مردم همچنان کالاهای بی‌کیفیت، اما ارزان دریافت خواهند کرد.

به گزارش روابط‌ عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران، سعید تاجیک در مراسم گرامیداشت روز ملی کیفیت با اشاره به چالش‌های کیفیت کالاها و خدمات در کشور، دخالت دولت در قیمت‌گذاری را عامل اصلی نارضایتی مردم و تضعیف کیفیت محصولات دانست.

دخالت دولت؛ مانع رقابت و کیفیت

تاجیک با بیان اینکه فضای کسب و کار زمانی به کیفیت منجر می‌شود که رقابت وجود داشته باشد، تأکید کرد: رقابت، بستر کیفیت است. اما وقتی دولت در قیمت‌گذاری دخالت می‌کند، اولویت مصرف کننده، قیمت پایین‌تر می‌شود، نه کیفیت بالاتر.

رئیس جامعه ممیزی و بازرسی ایران به صنعت خودروسازی به عنوان مصداقی از این مشکل اشاره کرد و افزود: چرا مردم با وجود نارضایتی از خودرو، باز هم در صف خرید آن می‌ایستند؟ زیرا دولت با دخالت در قیمت‌گذاری، اولویت انتخاب مردم را به قیمت تبدیل کرده، نه کیفیت.

وی ادامه داد: این مسئله در صنعت دیگری مانند تخصیص ارز نیز مشاهده می‌شود، جایی که اولویت صنعتگر به جای رقابت، به دریافت رانت و ایستادن در صف بانک تبدیل می‌شود. این دخالت‌ها اولویت‌های تولید و مصرف را جابجا می‌کند و در نهایت به نارضایتی مردم می‌انجامد.

گذار از کیفیت سنتی به کیفیت نسل چهارم

رئیس جامعه ممیزی و بازرسی ایران در بخش دیگری از سخنانش به تحول مفهوم کیفیت اشاره کرد و گفت: امروز در دنیا موضوع کیفیت پس از انقلاب صنعتی چهارم به کیفیت نسل چهارم رسیده است.

تاجیک این تحول را چنین توصیف کرد: در کیفیت نسل چهارم، شما دیگر کیفیت را فقط کنترل یا بازرسی نمی‌کنید، بلکه بر پایه داده‌ها (دیتا) آن را پیش‌بینی و خلق می‌کنید.

وی اضافه کرد: اساسی‌ترین تغییری که در این حوزه رخ داده، حرکت از «تشخیص» به «پیش‌بینی» است. یعنی به جای کنترل محصول در انتهای خط تولید، با استفاده از داده‌های صحیح و بزرگ‌داده‌ها، کیفیت نهایی را از ابتدا تخمین می‌زنیم.

تاجیک ادامه داد: در این شرایط نمونه‌برداری سنتی معنا ندارد و جای خود را به «پایش لحظه‌ای» می‌دهد. همچنین کنترل کیفیت از حالت «انسان‌محور» خارج شده و به «هم‌افزایی انسان و ماشین» تبدیل می‌شود.

چالش‌های رسیدن به کیفیت نسل چهارم در ایران

رئیس جامعه ممیزی و بازرسی ایران با اشاره به مزایای کیفیت نسل چهارم از جمله کاهش هزینه و ارتقای کیفیت، چالش‌های پیش روی ایران در این مسیر را برشمرد: ضعف زیرساخت داده، کمبود نیروی انسانی توانمند، فرهنگ پذیرش تغییر و اصلاح استانداردها 4 چالش اصلی پیش روی ما برای دستیابی به کیفیت نسل چهارم محسوب می‌شوند.

تاجیک افزود: برای حرکت به سمت کیفیت نسل چهارم، به داده‌های شفاف، سالم و درست نیاز است. اما متأسفانه در بسیاری از شرکت‌های ایرانی، مدیریت دانش ضعیف است، داده‌ها سری زمانی ندارند و پس از مدتی از بین می‌روند.

وی با بیان اینکه «کجای این مملکت ما می‌توانیم یک دیتای درست بگیریم؟» بر لزوم شفافیت داده در تمام سطوح از دولت تا بخش خصوصی و دانشگاه‌ها تأکید کرد.

رئیس جامعه ممیزی و بازرسی ایران همچنین با انتقاد از خروجی نظام آموزش عالی پرسید: «چقدر دانشگاه‌های ما امروز خروجی‌شان منطبق با نیاز صنعت است؟»

تاجیک افزود: اگر کیفیت از انسان برمی‌آید، چقدر ما انسان باکیفیت پرورش می‌دهیم؟ اغلب باید برای نیروی تازه‌وارد، یک سال دوره آموزش حین خدمت گذاشت تا به سطح قابل قبول برسد.

وی سومین چالش را «فرهنگ پذیرش تغییر» دانست و گفت: باید بپذیریم که مسئولیت کیفیت بر عهده بنگاه اقتصادی است، نه سازمان استاندارد. سازمان استاندارد باید بر حاکمیت (سلامتی، ایمنی و محیط زیست) نظارت کند، نه اینکه مسئولیت کیفیت کالا را مستقیماً بر عهده بگیرد.

رئیس جامعه ممیزی و بازرسی ایران از مدیران صنایعی مانند پتروشیمی، نفت و خودرو پرسید: آیا حاضرند این تغییر پارادایم به سمت داده‌محوری و پیش‌بینی‌پذیری را بپذیرند؟

تاجیک همچنین به ضرورت به‌روزرسانی استانداردها اشاره کرد و گفت: استانداردها باید با توجه به داده‌های جدید، به صورت پویا و زنده (Live) تغییر کنند، نه اینکه برای پنج سال ثابت بمانند.

شفافیت داده؛ شرط لازم کیفیت نسل چهارم

رئیس جامعه ممیزی و بازرسی ایران در پایان با جمع‌بندی سخنانش تأکید کرد: اگر شفافیت اطلاعات و داده درست در دسترس نباشد، کیفیت نسل چهارم تنها یک شعار باقی خواهد ماند.

وی ابراز امیدواری کرد که همه نهادها نه فقط در روز کیفیت، بلکه در تمام روزهای سال به فکر ارتقای کیفیت زندگی مردم ایران باشند.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد:

«حل مسئله» کلید گذار از صنعت نمایشی به صنعت اثربخش است

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی با انتقاد از «بازی با ابزارهای نوین» بدون توجه به مسائل واقعی، راه برون‌رفت از چرخه معیوب مشکلات سازمانی را «مسئله‌یابی هوشمند» و «تعهد به نتیجه» دانست.

به گزارش روابط‌ عمومی انجمن مدیریت ‌کیفیت ایران، عباس سقایی در مراسم گرامیداشت روز ملی کیفیت با تبریک این رویداد به مؤسسان و فعالان این عرصه، به بیان دیدگاه‌های خود در مورد «حل مسئله» در سازمان‌ها پرداخت. وی که خود از هیئت مؤسس این انجمن بود، از پیشنهاد ثبت «روز ملی کیفیت» در سال‌های نخست فعالیت انجمن خبر داد.

عضو هیئت‌ علمی دانشگاه آزاد اسلامی در بخشی از سخنان خود با اشاره به تجربه سی‌ساله در حوزه کیفیت «بقای مسئله‌های حل‌نشده» را عاملی برای ایجاد فضای ترس و نگرانی در سازمان‌ها دانست و تأکید کرد: مسئله‌های مزمن را نمی‌توان با سعی‌و‌خطا یا خرد جمعی صرف حل کرد. این مسئله‌ها مانند چرخ‌و‌فلک، دوباره بازمی‌گردند و اگر افراد را مقصر جلوه دهیم، در نهایت متحدان خود را از دست می‌دهیم.

صنعت 4 و نقش دگرگون‌ساز فناوری 

سقایی با برشمردن تحولات عصر حاضر، به ارزان‌شدن چشمگیر سنسورها، ذخیره‌سازی داده و قدرت پردازش اشاره کرد و گفت: امکان ذخیره یک ترابایت داده که در گذشته با هزینه‌ای معادل ۱۱۰ میلیارد دلار میسر بود، امروزه به‌راحتی در دسترس است. یک ثانیه پردازش ابررایانه‌های امروزی، معادل ۳۰۰ سال پردازش با فناوری سال ۱۹۶۰ است.

وی اصلی‌ترین چالش موجود را عدم ارتباط بین «مسئله‌های واقعی» و «ابزارهای نوین» عنوان کرد و هشدار داد: اغلب، ما به جای حل مسائل اصلی، به نمایش‌های ابزاری مانند واقعیت مجازی یا ماشین لرنینگ می‌پردازیم. این اقدامات، نوعی «لوک بام نو هنت» (انجام کاری با چشمان بسته) است که مشکل را رفع نمی‌کند.

راه حل: مسئله‌یابی به جای ابزارگرایی 

این استاد دانشگاه راه برون‌رفت از این چالش را شامل چهار مرحله تعهد به نتیجه، شناسایی مسئله‌های باارزش، ایجاد «صندوق مسئله» و تشخیص نوع مسئله و انتخاب ابزار مناسب دانست.

سقایی در ادامه چنین توضیح داد: منظور از تعهد به نتیجه این است که هر فعالیتی باید از ابتدا متعهد به خروجی و نتیجه مشخصی باشد. همچنین مقصود از شناسایی مسئله‌های باارزش به این معنی است که باید مسئله‌های بزرگ و اثرگذار مانند «کاهش ضایعات» یا «افزایش فروش» را هدف گرفت.

وی «صندوق مسئله» را مجموعه‌ای از مسائل باارزش اما حل‌نشده که اولویت سازمان هستند، تعریف کرد و افزود: مقصود ما از تشخیص نوع مسئله و انتخاب ابزار مناسب این واقعیت است که حل مسائل بزرگ نیازمند تخصص‌های مختلف است و نمی‌توان تنها با یک ابزار همه مسائل را حل کرد.

گذار از آماتوری به حرفه‌ای‌گری 

عضو هیئت‌ علمی دانشگاه آزاد اسلامی در پایان سخنانش با تقسیم‌بندی رویکرد افراد به حل مسئله به سطوح «آماتور»، «نیمه‌حرفه‌ای»، «حرفه‌ای» و «حرفه‌ای‌های تراز اول»، خاطرنشان کرد: کلید موفقیت، خروج از بازی با ابزار و تمرکز بر قداست حل مسئله است. باید مسئله‌های مهم را پیدا کرد، تیم مناسبی تشکیل داد و منابع و آموزش مستمر را در اختیار آنان گذاشت

 

 

 

رئیس کمیسیون حکمرانی اتاق تهران تاکید کرد؛

لزوم گذر از مرزهای سنتی کیفیت و حرکت به‌سوی سازمان‌های مقصودمحور

رئیس کمیسیون حکمرانی اتاق تهران با اشاره به فرصت ایجاد شده در روز جهانی کیفیت، بر لزوم عبور از مرزهای سنتی کیفیت و اندیشیدن به افق‌های نو در حکمرانی سازمانی به‌ویژه حرکت به‌سوی سازمان‌های مقصودمحور تأکید کرد.

به گزارش روابط‌ عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران، حسن فروزان‌فرد، رئیس کمیسیون حکمرانی اتاق تهران در سخنانی به مناسبت روز جهانی کیفیت، ابعاد جدیدی از مفهوم کیفیت و حکمرانی سازمانی را تشریح کرد.

وی در آغاز سخنان خود اعلام کرد: در روز جهانی کیفیت فرصتی فراهم آمده تا از مرزهای سنتی کیفیت عبور کنیم و به افق‌هایی نو در حکمرانی سازمانی بیندیشیم. افق‌هایی که با مفهوم سازمان‌های مقصودمحور گره خورده‌اند؛ سازمان‌هایی که نه‌تنها به «چه می‌کنیم»، بلکه به «چرا وجود داریم» پاسخ می‌دهند.

رئیس کمیسیون حکمرانی اتاق تهران به تحول مفهوم کیفیت در طول زمان اشاره کرد و گفت: در دهه‌های گذشته، کیفیت عمدتاً در قالب استانداردهای محصول، فرآیند و سیستم‌های مدیریتی تعریف می‌شد. اما امروز در عصر پیچیدگی‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و فناورانه، کیفیت دیگر صرفاً به کارایی و اثربخشی محدود نمی‌شود. بلکه به معنا، مقصود و اثرگذاری بلندمدت سازمان‌ها نیز وابسته است.

فروزان‌فرد با طرح مفهوم سازمان‌های مقصودمحور افزود: این سازمان‌ها، مقصود وجودی خود یعنی چرایی بنیادین فعالیت‌شان را در مرکز تصمیم‌گیری، فرهنگ‌سازی و خلق ارزش قرار می‌دهند. مقصودی که فراتر از سودآوری، به خدمت‌رسانی، عدالت، پایداری و رشد انسانی می‌اندیشد.

پاسخ ISO به یک تحول جهانی

رئیس کمیسیون حکمرانی اتاق تهران از اقدام سازمان جهانی استاندارد در تدوین استانداردی نوین خبر داد و گفت: در پاسخ به این تحول مفهومی، سازمان جهانی استاندارد (ISO) از طریق کمیته فنی ۳۰۹ تدوین استانداردی نوین را آغاز کرده است که از آن به عنوان ISO 37011: راهنمای سازمان‌های مقصودمحور یاد می‌شود.

فروزان‌فرد در تشریح اهداف این استاندارد بین‌المللی افزود: این استاندارد که اکنون در مرحله پیش‌نویس اولیه قرار دارد، به دنبال آن است که چارچوبی مفهومی برای تعریف، تبیین و نهادینه‌سازی مقصود در سازمان‌ها ارائه دهد و اصول بنیادین سازمان‌های مقصودمحور از جمله صداقت، هم‌راستایی، مشارکت ذی‌نفعان، و خلق ارزش چندبُعدی را شناسایی و ترویج کند.

وی ادامه داد: همچنین این استاندارد بین‌المللی در صدد این است که ابزارهایی برای ارزیابی بلوغ مقصودمحوری در ساختار، فرهنگ و راهبرد سازمان‌ها فراهم آورد و در نهایت، به سازمان‌ها کمک کند تا مقصود را به‌عنوان عنصر مرکزی حکمرانی، رهبری و توسعه پایدار در نظر گیرند.

به گفته فروزان‌فرد، این استاندارد برخاسته از دغدغه‌های جهانی برای بازتعریف نقش سازمان‌ها در جهان پرتلاطم امروز است. در واقعISO 37011  پاسخی است به ندای جامعه جهانی که از سازمان‌ها می‌خواهد مسئولانه، آگاهانه و مقصودمحور عمل کنند.

فرصتی برای سازمان‌های ایرانی

رئیس کمیسیون حکمرانی اتاق تهران این استاندارد را فرصتی برای ایران دانست و بیان کرد: برای ما در ایران و به‌ویژه در انجمن مدیریت کیفیت، این استاندارد فرصتی است تا کیفیت را از سطح محصول و فرآیند، به سطح هویت، رسالت و اثرگذاری اجتماعی ارتقا دهیم. فرصتی برای آن‌که سازمان‌های ایرانی، با تکیه بر فرهنگ غنی، اخلاق حرفه‌ای و روحیه خدمت، در مسیر مقصودمحوری گام بردارند.

سه نکته کلیدی در مسیر مقصودمحوری

فروزان‌فرد در بخش پایانی سخنان خود سه نکته کلیدی را برشمرد و گفت: در این مسیر سه نکته کلیدی را نباید فراموش کنیم؛ نخست اینکه مقصود صرفاً یک بیانیه نیست، بلکه یک تعهد عملی است و سازمان‌های مقصودمحور مقصود خود را در ساختار، رفتار، تصمیم‌گیری و روابط انسانی جاری می‌سازند.

رئیس کمیسیون حکمرانی اتاق تهران اضافه کرد: نکته دوم اینکه مقصود نیازمند حکمرانی هوشمندانه است. به این ترتیب که هیئت‌مدیره‌ها، مدیران ارشد و ذی‌نفعان باید درک مشترکی از مقصود داشته باشند و آن را در سیاست‌گذاری، ارزیابی عملکرد و مدیریت ریسک لحاظ کنند.

وی ادامه داد: سومین نکته این است که مقصود پیشران کیفیت انسانی است، یعنی در نهایت، کیفیت واقعی در سازمان‌هایی شکوفا می‌شود که انسان‌ها را نه‌تنها به‌عنوان منابع، بلکه به‌عنوان حاملان معنا و ارزش در نظر می‌گیرند.

دعوت برای مشارکت فعال در پیاده‌سازی استاندارد ISO 37011

رئیس کمیسیون حکمرانی اتاق تهران در پایان سخنان خود از همه ذی‌نفعان دعوت کرد تا در تدوین، ترویج و پیاده‌سازی استاندارد ISO 37011 مشارکت فعال داشته باشند.

فروزان‌فرد گفت: بیایید کیفیت را به سطحی برسانیم که نه‌تنها در عملکرد، بلکه در معنا و اثرگذاری سازمان‌ها تجلی یابد. بیایید سازمان‌هایی بسازیم که نه‌تنها موفق، بلکه معنادار باشند.

سخنان اختتامیه پیام باقری: ساخت ایران باید نماد اعتماد شود

نایب‌رئیس اتاق ایران:

قیمت دیگر کافی نیست / باید «ساخت ایران» را به نماد اعتماد جهانی تبدیل کنیم

نایب‌رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با بیان اینکه «قیمت دیگر کافی نیست»، هشدار داد: تنها با کیفیت می‌توان در بازارهای جهانی ماندگار شد و در همین راستا باید «ساخت ایران» را به نماد اعتماد جهانی تبدیل کرد.

به گزارش روابط‌عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران، پیام باقری در مراسم گرامیداشت روز ملی کیفیت گفت: کیفیت تنها یک شعار سازمانی نیست، بلکه مسیری است برای تاب‌آوری اقتصاد و رقابت‌پذیری در عرصه جهانی.

وی افزود: کیفیت امروز به‌عنوان یک راهبرد ملی، زمینه‌ساز حرکت اقتصاد به سمت رشد پایدار و ایجاد اعتماد بین دولت، بخش خصوصی و مردم است.

نایب‌رئیس اتاق ایران با بیان اینکه رشد اقتصادی واقعی مبتنی بر استفاده بهینه از منابع است، تأکید کرد: کیفیت خمیرمایه اصلی رشد اقتصادی است و از طریق کاهش ضایعات، افزایش راندمان و بهبود فرآیندها، به بهره‌وری بیشتر منجر می‌شود.

باقری اضافه کرد: اقتصاد ایران برای خروج از وضعیت کنونی، نیازمند تغییر نگرش از مصرف منابع به بهینه‌سازی است.

وی با اشاره به نقش کیفیت در رقابت‌پذیری بین‌المللی ادامه داد: در گذشته قیمت عامل اصلی رقابت بود، اما امروز قیمت دیگر کافی نیست و کیفیت است که امکان حضور پایدار در بازارهای جهانی را فراهم می‌کند.

نایب‌رئیس اتاق ایران خاطرنشان کرد: برای قرار گرفتن در زنجیره ارزش جهانی رعایت استانداردهای بین‌المللی و تبدیل «ساخت ایران» به نماد اعتماد ضروری است. بنابراین دولت باید به دنبال بازتعریف جایگاه ایران در اقتصاد جهانی با محوریت کیفیت باشد.

پنج رکن نهادینه‌سازی کیفیت

باقری در بخش دیگری از سخنان خود پنج رکن اصلی برای نهادینه کردن کیفیت برشمرد: این پنج رکن شامل نهادینه کردن فرهنگ کیفیت از آموزش‌های پایه تا محیط کار، پیوند کیفیت با نوآوری و بهره‌وری از طریق شرکت‌های دانش‌بنیان، اصلاح ساختار نظام استاندارد از کنترل‌گری به توانمندسازی، تشویق الگوهای موفق کیفیت و هم‌افزایی بین دولت، بخش خصوصی و مراکز علمی. تحلیلگران اقتصادی معتقدند اجرایی شدن این پنج رکن می‌تواند تحول اساسی در اقتصاد ایران ایجاد کند.

لزوم تهیه نقشه راه ملی کیفیت

نایب‌رئیس اتاق ایران در پایان سخنان خود با تأکید بر لزوم تهیه نقشه راه ملی کیفیت گفت: این نقشه راه باید با اقتباس از کیفیت سطح چهار و منطبق با مدل‌های بومی صنایع ایران تدوین شود.

باقری از انجمن مدیریت کیفیت ایران و اتاق بازرگانی خواست در تهیه این نقشه راه همکاری کنند.

تقدیرها و یادبودها

در پایان مراسم، از جمعی از فعالان حوزه کیفیت با اهدای لوح و تندیس حامیان نهضت ملی کیفیت ایران تقدیر شد.
این تقدیرها شامل موارد زیر بود:

• تقدیر از برگزیدگان آزمون دانش و مهارت مدیران کیفیت (PQM)؛
  خانم مهندس لیلا احمدی و آقای چاووش حبیبی‌راد (شرکت بارز) به‌عنوان دارندگان رتبه چهارستاره
• تقدیر از شرکت‌های تک‌ماکارون و هلدینگ راه و شهرسازی به‌عنوان حامیان نهضت ملی کیفیت
• تقدیر از سرارزیابان ادوار جایزه ملی کیفیت ایران شامل آقایان
  دکتر پرویز علوی، محمد ابراهیمی آهویی و سامان محمدی‌خواه
• تقدیر از دکتر نسرین وفایی به‌عنوان پژوهشگر و پیشکسوت فعال در حوزه کیفیت

روز ملی کیفیت، روز تعهد به بهبود

مراسم روز ملی کیفیت امسال با شعار «کیفیت چهار: مسیر سازمان‌های تاب‌آور و رقابت‌پذیر»، فرصتی برای بازاندیشی در مسیر کیفیت و یادآوری نقش تفکر سیستمی، حکمرانی شفاف و یادگیری مستمر در ساختن آینده‌ای کیفی‌تر برای ایران بود.
انجمن مدیریت کیفیت ایران، ضمن تبریک این روز به تمامی اعضا و فعالان نهضت ملی کیفیت، بر تداوم مسیر تعالی و هم‌افزایی ملی در ارتقای کیفیت زندگی ایرانیان تأکید دارد.

 تهیه و تنظیم: روابط عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران

18 آبان 1404