پیام رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران به مناسبت روز ملی کیفیت

کیفیت را در شیوه اداره سازمان‌ها نهادینه کنیم

پیام رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران به مناسبت روز ملی کیفیت

به نام خداوند جان و خرد

کیفیت را در شیوه اداره سازمان‌ها نهادینه کنیم

روز ملی کیفیت، فرصتی برای بازاندیشی در مسئولیت مشترک ما در برابر آینده بنگاه‌ها، اقتصاد کشور و زندگی مردم است. نزدیک به سه دهه همراهی با خانواده کیفیت ایران به من آموخته است که پیشرفت، حاصل پیوند دانش، تجربه و تعهد انسان‌هایی است که در دشواری‌ها نیز از تلاش برای بهبود دست نمی‌کشند.

شعار امسال، «کیفیت در گذار؛ بازاندیشی در مدیریت سازمان»، دعوتی است برای پاسخ به یک پرسش اساسی: در برابر شتاب تحولات و دشواری‌های امروز، چه چیزهایی را باید تغییر دهیم و از چه سرمایه‌هایی باید بیشتر حفاظت کنیم؟

بنگاه‌های اقتصادی کشور در شرایطی فعالیت می‌کنند که محدودیت منابع، دشواری برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری و نگرانی درباره آینده، تصمیم‌گیری را برای مدیران پیچیده‌تر کرده است. هم‌زمان، تحول دیجیتال و گسترش هوش مصنوعی، شیوه تولید، ارائه خدمات و رقابت را تغییر می‌دهد. در چنین شرایطی، کیفیت باید در متن تصمیم‌های مدیریتی و برنامه‌های تداوم فعالیت بنگاه‌ها جای داشته باشد.

امروز لازم است کیفیت را فراتر از محصول و خدمت، در کیفیت اداره کل سازمان ببینیم؛ در مدیریت مالی، منابع انسانی، تدارکات، تولید و به‌ویژه ارتباط میان این بخش‌ها. دستیابی به محصول منطبق با الزامات و رضایت مشتری ضروری است؛ اما اگر این نتیجه با دوباره‌کاری، اتلاف منابع و فشار فرساینده بر کارکنان حاصل شود، باید کیفیت تصمیم‌ها و فرایندهای مدیریتی را نیز بازنگری کنیم.

مسئولیت کیفیت بر عهده مدیریت عالی و همه مدیران سازمان است و واحد کیفیت، نقشی تخصصی و پشتیبان در تحقق آن دارد. کیفیت زمانی نهادینه می‌شود که در تصمیم‌های هیئت‌مدیره، مدیران و صاحبان کسب‌وکار و در پاسخ‌گویی به نیازهای مشتریان و دیگر ذی‌نفعان دیده شود. تداوم عرضه محصول و خدمت باکیفیت، به سازمانی نیاز دارد که شیوه اداره آن نیز باکیفیت باشد.

در روزهای دشوار، صرفه‌جویی و حذف هزینه‌های غیرضروری منطقی است؛ اما باید مراقب باشیم صرفه‌جویی امروز، توان فردای سازمان را از بین نبرد. تجربه، دانش، انگیزه و امید کارکنان از سرمایه‌هایی هستند که جایگزینی آن‌ها آسان نیست. از انسان خسته و نگران نمی‌توان انتظار داشت همواره ضعف فرایندها را با تلاش بیشتر جبران کند. حفاظت از کیفیت، به حمایت از توان، معیشت، آرامش و فرصت رشد حرفه‌ای انسان‌ها نیاز دارد.

آموزش نیز باید به توان انجام کار و حل مسئله تبدیل شود. حضور در دوره آموزشی، آغاز مسیر یادگیری است؛ مهارت حرفه‌ای با تمرین در محیط واقعی، همراهی افراد باتجربه و دریافت بازخورد شکل می‌گیرد. مدیران نیز باید در این یادگیری سهم داشته باشند و امکان طرح مسئله، مشارکت کارکنان و آزمودن راه‌حل‌ها را فراهم کنند. پیوند تجربه پیشکسوتان با دانش و توان فناورانه نسل جوان، پشتوانه‌ای برای حفظ و توسعه توان سازمان است.

هوش مصنوعی و ابزارهای دیجیتال، فرصت‌های تازه‌ای برای تحلیل اطلاعات، کاهش اتلاف و بهبود عملکرد فراهم می‌کنند. بهره‌گیری مؤثر از این فرصت‌ها به شناخت مسئله، توسعه شایستگی کاربران، بررسی صحت نتایج و حفاظت از اطلاعات وابسته است. معیار موفقیت، بهبود قابل‌سنجش در عملکرد سازمان و توان حرفه‌ای افراد خواهد بود.

اتاق‌های بازرگانی و تشکل‌های اقتصادی می‌توانند در این مسیر، زمینه پیوند میان نیازهای واقعی بنگاه‌ها و ظرفیت متخصصان، دانشگاه‌ها و نهادهای مسئول را فراهم کنند. انتقال تجربه میان بنگاه‌ها و شکل‌دادن به همکاری‌های مشخص برای حل مسائل مشترک، از فرصت‌های ارزشمند این شبکه است.

انجمن مدیریت کیفیت ایران از مدیران بنگاه‌ها، اتاق‌ها و تشکل‌ها، نهادهای رسمی، دانشگاه‌ها و جامعه حرفه‌ای دعوت می‌کند در توسعه شایستگی‌ها، ارتقای کیفیت مدیریت و حکمرانی سازمانی، مشارکت در استانداردسازی و استفاده مسئولانه از فناوری همراه شوند. پیشنهاد ما، آغاز همکاری با پروژه‌هایی است که مسئله روشن، مسئولیت مشخص و نتیجه قابل ارزیابی دارند. حاصل این همکاری را باید در مهارت‌هایی که به کار آمده‌اند، مسئله‌هایی که حل شده‌اند و عملکردی که بهبود یافته است، سنجید.

نام این دوران «گذار» است، نه «بن‌بست». امید زمانی پشتوانه پیدا می‌کند که افراد فرصت واقعی یادگیری، مشارکت و اثرگذاری داشته باشند. مسئولیت ما این است که تجربه امروز را به توان فردا تبدیل کنیم و برای نسل بعد، امکان بیشتری برای ساختن فراهم آوریم.

روز ملی کیفیت را به همه تلاشگران این عرصه گرامی می‌دارم و برای مردم ایران، آرامش، سلامت و فرصت ساختن آینده‌ای بهتر آرزو می‌کنم.

فرزین انتصاریان
رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران
۱۸ آبان ۱۴۰۵