برگزاری هفدهمین جلسه کارگروه راهبری توسعه سیستمهای مدیریت انجمن مدیریت کیفیت ایران
انجمن مدیریت کیفیت، محمل انتقال دانش و ایجاد نهضت کیفیت است
رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران با تأکید بر لزوم انتقال دانش و ایجاد یک نهضت کیفیت خطاب به اعضای کارگروههای تخصصی این انجمن گفت: شما اینجا محمل انتقال دانش هستید. دانش مدیریت کیفیت در کشور ما به یک سقف محدود رسیده و نیاز به تحولی جدی دارد. انجمن باید بستری باشد برای اساتید، مشاوران و متخصصان تا دانش خود را منتقل کنند و این انجمن باید نهضت کیفیت را در ایران راه بیندازد.
به گزارش روابط عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران، جلسه کارگروه توسعه نظامهای مدیریت کیفیت با حضور جناب آقای مهندس فرزین انتصاریان، رئیس محترم انجمن مدیریت کیفیت ایران، و جمعی از اعضای کارگروه 5 آذر 1404 در محل انجمن که حدود 2 ساعت به طول انجامید، به تبیین مأموریتها و چالشهای پیشرو پرداخت.
در آغاز جلسه، امیر حیدری دبیر انجمن، گزارشی از روند فعالیت کارگروه ارائه داد و سپس آقای مهندس انتصاریان در یک سخنرانی مفصل به تبیین مأموریتها، چالشها و جهتگیریهای جدید انجمن پرداختند.
گزارش دبیر انجمن از روند فعالیتهای کارگروه
امیر حیدری با ارائه گزارشی از تاریخچه و عملکرد کارگروه اظهار داشت:
- تاکنون ۱۶ جلسه رسمی از زمان تشکیل کارگروه برگزار شده است.
-
- آخرین جلسه کارگروه در اردیبهشت ۱۴۰۴ تشکیل شده بود.
- طی این جلسات، موضوعات مختلفی شامل استانداردهای مدیریتی، چالشهای سازمانها در پیادهسازی سیستمها، تفاوت گایدلاینها، نقش فرهنگ سازمانی، وضعیت منابع انسانی، و کاربرد هوش مصنوعی بررسی شده است.
وی افزود که با وجود ارزشمند بودن مباحث و مشارکت اعضا، چالش اصلی کارگروه این بوده که خروجیهای مستند و عملیاتی به شکل کافی تولید نشده است و جلسات بیشتر ماهیت گفتوگویی داشتهاند.
ضرورت بازنگری در مدل فعالیت کارگروه
دبیر انجمن با اشاره به گفتوگوهای انجامشده با رئیس انجمن تأکید کرد:
- کارگروه باید از حالت صرفاً تبادل نظر، به کارگروه پروژهمحور و خروجیمحور تبدیل شود.
- مسیر آینده کارگروه باید با تعریف پروژههای مشخص، مستندسازی و تقسیم مسئولیتها شکل گیرد.
محور پیشنهادی برای دوره جدید: گذار از ISO 9001 به ISO 9004
وی بیان کرد که یکی از مهمترین محورهای قابلتعریف برای دوره آینده کارگروه، گذار از استاندارد ISO 9001 به ISO 9004 و حرکت از «تضمین کیفیت» به «موفقیت پایدار» است؛ موضوعی که میتواند مبنای پروژههای پژوهشی، اجرایی و آموزشی کارگروه قرار گیرد.
-
استفاده از آییننامه جدید جبران خدمات
امیر حیدری همچنین یادآور شد که آییننامه جدید جبران خدمات اعضای کارگروهها اخیراً در انجمن تصویب شده و میتواند موجب مشارکت هدفمندتر و انگیزهبخش برای اعضا شود؛ بهگونهای که فعالیتها در قالب پروژههای تعریفشده، برای اعضا منتفع باشد.
- برای تحقق اقتصاد مقاومتی چارهای جز کیفیت نداریم
رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران در بخش نخست صحبتهای خود بر لزوم توجه بیش از پیش به مباحث کیفیت و استاندارد در کلیه بخشهای اقتصادی کشور تأکید کرد.
وی با بیان اینکه در اقتصاد رقابتی امروز، کیفیت دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت انکارناپذیر است، افزود: برای حضور پایدار در بازارهای جهانی و حتی حفظ سهم بازار داخلی، چارهای جز اتکا به کیفیت برتر و سیستمهای مدیریتی کارآمد نداریم.
انتصاریان نهادینهسازی فرهنگ کیفیت را از مأموریتهای اصلی انجمن مدیریت کیفیت ایران برشمرد و گفت: این انجمن با بهرهگیری از توان متخصصان داخلی، آماده است تا در راستای ارتقای شاخصهای کیفیت و بهرهوری در بنگاههای اقتصادی، خدمات مشاورهای و آموزشی ارائه کند.
وی ادامه داد: تحقق اقتصاد مقاومتی نیز بدون توجه به مقوله کیفیت و کاهش هزینههای ناشی از ضایعات امکانپذیر نخواهد بود. سرمایهگذاری در حوزه کیفیت، در واقع سرمایهگذاری برای آیندهای مطمئن و توسعهیافته است.
- انتقاد از یک مصوبه مالیاتی و دغدغههای معیشتی
انتصاریان در بخش دیگری از سخنانش با انتقاد از یک مصوبه خاص در حوزه مالیات و بیمه در یکی از انجمن های کشورگفت: «یک مصوبه عجیب ایجاد شد که تسویه حساب مالیاتی را منوط به پرداخت قسط آخر به سازمان تأمین اجتماعی کرده است. این موضوع یک مزیت نیست و باید اصلاح شود. متأسفانه دولت و سازمان تأمین اجتماعی به شدت تحت فشار مالی هستند و به هر طریقی در پی افزایش درآمد هستند.»
انجمن، محل خدمت داوطلبانه و بیطرف است
رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران با تأکید بر ماهیت داوطلبانه فعالیت در انجمنها اظهار داشت: «کار کردن در انجمن به معنی استخدام نیست. ما به شدت حساسیم که حتی کوچکترین اقدامات هیئت مدیره نباید شائبه منفعتطلبی شخصی یا شرکتی ایجاد کند. اعضای کارگروهها باید با انگیزه توسعه فردی، حرفهای و منافع ملی پای کار باشند، نه صرف منافع مادی.»
مأموریت اصلی: انتقال دانش و نقشآفرینی در سطح ملی
انتصاریان مأموریت اصلی اعضا و کارگروهها را در سه محور زیر برشمرد:
- ایجاد مکانیزم جذب اسپانسر و تأمین منابع: انتصاریان با اشاره به تجربیات بینالمللی خود گفت: «در مجامع جهانی، نمایندگان انجمنها معمولاً توسط شرکتهای بزرگ اسپانسر میشوند. متأسفانه این فرهنگ در ایران جا نیفتاده است. یکی از مأموریتهای شما ایجاد این بستر برای خود و دیگران است.»
- انتقال دانش و ایجاد یک «نهضت کیفیت»: او تصریح کرد: «شما اینجا محمل انتقال دانش هستید. دانش مدیریت کیفیت در کشور ما به یک سقف محدود رسیده و نیاز به تحولی جدی دارد. انجمن باید بستری باشد برای اساتید، مشاوران و متخصصان تا دانش خود را منتقل کنند و این انجمن باید نهضت کیفیت را در ایران راه بیندازد.»
- تعریف کیفیت به زبان مدیران ارشد: انتصاریان با اشاره به یک خاطره از گفتوگو با یک مدیر تضمین کیفیت، خاطرنشان کرد: «مشکل اینجاست که مدیران کیفیت و مدیرعاملها زبان مشترکی ندارند. ما از کیفیتی صحبت میکنیم که مدیر سازمان میخواهد، نه صرفاً داشتن گواهینامه. باید مشکل کسبوکار را حل کرد، نه اینکه فقط به فکر اخذ مدرک بود.»
تعریف جامع کیفیت: فراتر از رضایت مشتری
در بخش دیگری از این نشست، انتصاریان با دعوت از حاضران برای تعریف کیفیت، تعریف رایج را ناقص خواند و یک چارچوب چهاربعدی ارائه داد:
مرغوبیت: تناسب محصول با نیاز و قرارداد، عاری از عیب.
قیمت: قابلیت تولید با قیمت تمام شده رقابتی.
زمان و دوام: تحویل به موقع و عمر مفید مناسب.
خلاقیت و تغییرپذیری: توانایی تطبیق با تحولات فناوری و نیازهای بازار.
- وی تأکید کرد: «تعریف کیفیت فقط رضایت ذینفعان نیست، بلکه ترکیبی از این چهار مؤلفه است. این درک جامع است که میتواند پایهگذار همان نهضت کیفیت در کشور باشد.»
جمعبندی و دعوت به عمل
فرزین انتصاریان در ادامه این نشست با دعوت از شرکتهای خصوصی برای پیوستن به انجمن، گفت: «موقعیت برای یک تحول بزرگ فراهم است. ما در این انجمن باید جایگاه خود، مأموریتها و منافع ملی را درک کنیم و با همتی جمعی، کار عملیاتی و علمی، این مسیر را هموار کنیم.»
انتقاد تند از استاندارد ایزو 9001 و نظام صدور گواهینامه
فرزین انتصاریان با بیان اینکه «ما در کلاس ایزو 9001 رفوزه شدیم و ماندیم»، به نقد جدی این استاندارد پرداخت. وی تصریح کرد: «ایزو 9001 فقط میگوید شما سیستمی داری که اگر تعهدی کردی، میتوانی انجامش دهی. هیچ تضمینی نمیکند که محصول خوبی ارائه خواهی داد. حتی اگر محصول معیوب باشد، گواهینامه باطل نمیشود! این استاندارد متأسفانه آلوده به مسائل مالی شده و متأسفانه در ایران به یک مدرک تبلیغاتی تقلیل یافته است.»
تعریف جامع کیفیت: فراتر از رضایت مشتری
رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران با اشاره به ناکافی بودن تعریف رایج کیفیت، یک چارچوب چهاربعدی ارائه داد:
- مرغوبیت: تناسب محصول با نیاز و عاری از عیب.
- قیمت: قابلیت تولید با قیمت تمام شده رقابتی.
- زمان و دوام: تحویل به موقع و عمر مفید مناسب.
- خلاقیت و تغییرپذیری: توانایی تطبیق با تحولات فناوری و بازار.
وی تأکید کرد: «مسئله پول بسیار اهمیت دارد. اگر پول را نفهمید، زبان مشترکی با صاحب شرکت ندارید. موجودیت یک بنگاه اقتصادی با پول است.»
گذار از کیفیت محصول به کیفیت سازمان
انتصاریان بر گذار از نسل قدیم استانداردها (مانند ایزو 9001) به نسل جدید (مانند ایزو 9004) تأکید کرد و گفت: «در استانداردهای جدید، کیفیت به معنای کیفیت سازمان است. این یعنی کل ساختار مدیریت، فرآیندها و اخلاق سازمان باید دارای کیفیت باشد. اگر سازمانی کیفیت نداشته باشد، محصولش هم کیفیت ندارد. مشکل بسیاری از شرکتهای ما همین است.»
مأموریت جدید کارگروهها: ایجاد بانک اطلاعاتی و نقشه راه عملیاتی
رئیس انجمن مدیریت کیفیت ایران در پایان سخنان خود، مأموریت مستقیمی به اعضای کارگروهها ابلاغ کرد: «اولین کاری که باید بکنید، شناسایی ذینفعان و ایجاد یک دیتابیس (بانک اطلاعاتی) از مشاوران، ممیزان و متخصصان کیفیت است. انجمن میتواند این لیست را تهیه و در اختیار سازمانها قرار دهد. باید نیازهای کیفیت را تعریف کنید و عوامل عرضه کننده آن را مشخص کنید. از هوش مصنوعی هم میتوانید برای این کار کمک بگیرید. اگر کار نکنید، هیچ اتفاقی نمیافتد. باید باغچه را بیل بزنید تا میوه بدهد.»
- ادامه جلسه با پرسش و پاسخ
در پایان، اعضا به طرح پرسش، ارائه تجربهها و پیشنهادها پرداختند و موضوعات مرتبط با پروژههای آینده کارگروه مطرح شد.
جمعبندی و مصوبات
- تدوین نقشه راه جدید فعالیت کارگروه با محوریت پروژهمحور شدن.
- آغاز پروژه گذار از ISO 9001 به ISO 9004 به عنوان محور راهبردی.
- شروع فرآیند ایجاد بانک اطلاعاتی متخصصان کیفیت.
- بهرهگیری از آییننامه جدید جبران خدمات برای اجرای پروژهها.
- برگزاری جلسه بعدی با محور «تعریف پروژههای قابلاجرا»
نظرات بسته شده است.