کیفیت هزینه نیست؛ چرا کمترین قیمت همیشه اقتصادی‌ترین انتخاب نیست؟

کیفیت هزینه نیست؛ چرا کمترین قیمت همیشه اقتصادی‌ترین انتخاب نیست؟

از نگاه علیرضا کلاهی صمدی و دکتر کامران رضایی در نشست حکمرانی کیفیت

انتخاب محصول ارزان‌تر، لزوماً به معنای کاهش هزینه نیست. در تصمیم‌های اقتصادی سازمان‌ها، کیفیت فرایندها، هزینه‌های دوباره‌کاری، میزان اتلاف منابع و هزینه‌های دوره استفاده از محصول می‌توانند تصویری دقیق‌تر از هزینه واقعی ارائه دهند. موضوعی که در نشست حکمرانی کیفیت روز ملی کیفیت ۱۴۰۵ مورد توجه قرار گرفت.

به گزارش روابط عمومی انجمن مدیریت کیفیت ایران، در نشست تخصصی «گذار از مدیریت کیفیت به حکمرانی کیفیت» که ۱۸ آبان ۱۴۰۵ در چارچوب بیست‌وچهارمین مراسم بزرگداشت روز ملی کیفیت برگزار شد، مهندس علیرضا کلاهی صمدی و دکتر کامران رضایی از دو منظر متفاوت به رابطه کیفیت، هزینه و عملکرد بنگاه‌های اقتصادی پرداختند.

کلاهی صمدی: قیمت اولیه، تنها معیار تصمیم اقتصادی نیست

علیرضا کلاهی صمدی، رئیس هیئت‌مدیره شرکت سیم و کابل ابهر، با اشاره به تجربه‌های صنعتی و تأثیر محیط رقابت بر کیفیت، به اهمیت شیوه تصمیم‌گیری در خرید و تولید پرداخت.

از نگاه او، تمرکز صرف بر پایین‌ترین قیمت خرید، بدون بررسی عملکرد محصول و هزینه‌های دوره استفاده، ممکن است به انتخاب‌هایی منجر شود که در مجموع برای سازمان اقتصادی نباشند.

این موضوع به‌ویژه در خریدهای صنعتی اهمیت پیدا می‌کند؛ جایی که دوام، قابلیت اطمینان، نیاز به تعمیر و نگهداری و پیامدهای توقف فعالیت می‌توانند در کنار قیمت اولیه بر هزینه نهایی تأثیر بگذارند.

کلاهی صمدی همچنین بر نقش رقابت و رضایت مشتری در پایداری کیفیت تأکید کرد و توجه به معیارهای کیفیت در تصمیم‌های روزمره بنگاه را ضروری دانست.

رضایی: هزینه دوباره‌کاری و اتلاف را اندازه‌گیری کنیم

دکتر کامران رضایی، رئیس هیئت‌مدیره گروه پایش ارزیابی انطباق ایران، از منظر اثربخشی نظام‌های مدیریت کیفیت به این موضوع پرداخت.

او شاخص‌های عملکرد فرایند، هزینه دوباره‌کاری و میزان اتلاف منابع را از اطلاعات مهمی دانست که به سازمان‌ها برای ارزیابی نتایج واقعی نظام مدیریت کیفیت کمک می‌کنند.

این نگاه نشان می‌دهد که ارزیابی کیفیت نباید صرفاً به بررسی مدارک و اجرای ممیزی محدود شود. یکی از پرسش‌های اساسی آن است که اقدامات اصلاحی و بهبود فرایندها تا چه اندازه توانسته‌اند از تکرار خطا و مصرف غیرضروری منابع جلوگیری کنند.

اقتصاد کیفیت؛ از قیمت خرید تا هزینه واقعی

پیوند دیدگاه‌های مطرح‌شده در این نشست، ضرورت توجه به دو موضوع مکمل را روشن می‌کند: نخست، بررسی هزینه‌های واقعی انتخاب یک محصول یا خدمت و دوم، سنجش هزینه‌هایی که از ضعف فرایندهای داخلی سازمان ایجاد می‌شوند.

برای مثال، یک خرید ارزان‌قیمت ممکن است در ادامه به هزینه‌های بیشتری برای تعمیر، تعویض یا توقف فعالیت منجر شود. از سوی دیگر، اصلاح به‌موقع یک فرایند می‌تواند هزینه‌های دوباره‌کاری و اتلاف منابع را کاهش دهد.

البته سرمایه‌گذاری در کیفیت نیز باید از نظر اثربخشی ارزیابی شود؛ هر هزینه‌ای که با عنوان کیفیت انجام می‌شود، الزاماً به صرفه‌جویی یا سودآوری منجر نخواهد شد.

از این منظر، سه پرسش می‌تواند به مدیران در ارزیابی تصمیم‌های اقتصادی کمک کند:

۱. آیا هزینه دوره استفاده از محصول یا خدمت را در کنار قیمت اولیه بررسی می‌کنیم؟

۲. چه میزان از منابع سازمان صرف خطاها، دوباره‌کاری و اصلاح فعالیت‌های انجام‌شده می‌شود؟

۳. اقدامات بهبود کیفیت چه تأثیر قابل اندازه‌گیری بر هزینه‌ها و عملکرد سازمان داشته‌اند؟

این پرسش‌ها جمع‌بندی کاربردی تحریریه از مباحث نشست هستند و می‌توانند مبنایی برای بررسی اقتصادی تصمیم‌های مرتبط با کیفیت قرار گیرند.

بیست‌وچهارمین مراسم بزرگداشت روز ملی کیفیت با شعار «کیفیت در گذار؛ بازاندیشی در مدیریت سازمان» به همت انجمن مدیریت کیفیت ایران برگزار شد.

انجمن در مجموعه محتوایی «کیفیت در گذار؛ از اندیشه تا عمل»، دیدگاه‌های مطرح‌شده در نشست‌های تخصصی این مراسم را با هدف بهره‌گیری مدیران و متخصصان از تجربه‌های علمی و صنعتی بازخوانی می‌کند.

پیام این قسمت: کیفیت را نباید صرفاً یک ردیف هزینه دانست؛ اثربخشی آن باید در انتخاب‌های اقتصادی بهتر، کاهش اتلاف و نتایج واقعی عملکرد سازمان سنجیده شود.

نظرات بسته شده است.